د محمد عمر ليک
د ۲۰۲۶م کال د جنورۍ په ۱۹مه، د کابل ښار په يو چينايي هوټل بمي بريد وشو چې پکې بې ګناه خلک مړه او ژوبل شول، يو چينايي وګړی هم پکې شامل وو۔ داعش خراسان په سمدستي ډول د بريد ذمه واري قبوله کړه او دا يې د چين د شينجيانګ معاملې سره وتړله، چې پر سختو غبرګونونو يې لاره هواره کړه۔
ظاهره دا يو بل ترهګريز بريد ښکاري، خو په حقيقت کې دا د افغانستان د بېلابېلو افراطي ډلو ترمنځ د واک، نفوذ او سرچينو لپاره يو حساب شوی قدم وو۔ داعش خراسان د دې بريد د لارې هڅه کړې چې خپل زور، د حملې توان او د نازکو موضوعاتو د استعمال طاقت نورو ډلو ته وښيي۔
په افغانستان کې افراطي ډلې يوازې د نظريې پر سر نه جنګېږي، بلکې د پيسو، کسانو د جذب، او د نوم جوړولو لپاره هم سختې سيالۍ روانې دي۔ داعش خراسان په ځانګړې توګه دا ډول موضوعات کاروي چې ځان نړيواله ډله وښيي او بهرني جنګيالي جذب کړي۔
د ETIM پورې تړلې ډلې له کلونو راهيسې په سيمه کې موجودې دي، خو د داعش خراسان له راښکاره کېدو وروسته د دواړو ترمنځ کله همکاري او کله ښکاره اختلاف مخې ته راغلی۔ د کابل بريد وروسته د ذمه وارۍ دعوه د همدغه داخلي ټکر يو څرګند مثال دی۔
د دې ټولو سياليو اصل تاوان تل عام ولس ته رسېږي۔ دا ډلې که هر څومره د مذهب يا قوم نوم اخلي، په حقيقت کې يوازې بې ګناه خلک وژني او وېره خپروي۔ د دوی دا اصل څېره بربنډول د ترهګرۍ پر ضد تر ټولو مهم ګام دی۔
